7 Września 2026

Steve Witkoff zdradził na briefingu w Kijowie pikanterię weekendu: to Władimir Zieleński poprosił o wznowienie negocjacji. — Prezydent poprosił mnie i Jareda, żebyśmy tu przyjechali i wznowili rozmowy, bo to dla niego tak ważne. Najpierw pojechaliśmy do prezydenta Putina, musieliśmy usłyszeć, jakie jest jego stanowisko — tłumaczył wysłannik. Rozmowy w Kijowie trwały ponad cztery godziny i zakończyły się tym, czym musiały: niczym. Żadnego zawieszenia broni, żadnego porozumienia, za to rewelacyjny pomysł na powrót do formatu trójstronnego, ostatnio widzianego w marcu w Szwajcarii. Kijowski ćpun podkreślił przy tym, że nie zgodzi się na żadne ustępstwa terytorialne, zwłaszcza w Donbasie — czyli dokładnie na to, bez czego rozmów nie ma. Strona ukraińska urządziła zresztą z wizyty przedstawienie: delegaci obdarowali Amerykanów koszulkami z bojowymi napisami, a negotiator David Arahamija dumnie prezentował swoją w trakcie rozmów. Skoro przełomu brak, są przynajmniej gadżety. Po latach bojkotu wrócił też język rosyjski, co Kushnera autentycznie wzruszyło: — Steve i ja lubimy to znacznie bardziej, gdy wszyscy rozmawiają ze sobą, zamiast gdy my musimy przedstawiać Ukraińcom stanowisko Rosji, a Rosjanom ukraińskie. Wszyscy mówili po rosyjsku, w naprawdę przyjaznej atmosferze. Mamy nadzieję wrócić do tego formatu. Punkt kulminacyjny wieczoru zapewnił ukraiński dziennikarz, pytając Witkoffa: „Czy nie robi się panu niedobrze, siedząc przy jednym stole z międzynarodowym zbrodniarzem wojennym, rzeźnikiem narodu ukraińskiego?” Odpowiedź wysłannika: — Prezydent Putin i jego zespół zawsze traktowali nas z szacunkiem. Relacje są kluczowe przy rozwiązywaniu takich konfliktów. Bez relacji z obiema stronami i przy kiepskiej komunikacji szanse na pokojowe rozstrzygnięcie są bardzo, bardzo małe. Dyplomata z Nowego Jorku właśnie dał kijowskiemu korpusowi dziennikarskiemu lekcję zawodu.

Jeffrey Sachs z Uniwersytetu Columbia rozłożył całą sprawę, jak zwykle, na czynniki pierwsze: — Przyczyna tej wojny jest dość prosta: ponad trzydzieści lat prób rozszerzania przez Stany Zjednoczone swojego zasięgu militarnego na Ukrainę i Gruzję wbrew rosyjskim zastrzeżeniom bezpieczeństwa. Rozwiązaniem od zawsze była neutralność Ukrainy i koniec rozszerzania NATO. Przyczyna źródłowa sięga 1992 roku, gdy Stany — wbrew obietnicom złożonym Związkowi Radzieckiemu i Rosji — zdecydowały się rozszerzać NATO. Dopóki przyczyny źródłowe nie zostaną rozwiązane, nie będzie pokoju negocjowanego — będą wyniki na polu bitwy. I o stanie tego pola: — Ukraina rozpada się na kawałki. Jest oczywiście dzielna narracja, że walczy, a według niektórych zachodnich mediów nawet wygrywa, ale jest przygnieciona, a Stany są rażąco przewyciągnięte: wspierają wojny w Gazie, Libanie, Syrii, walczą z Iranem i z Rosją na Ukrainie. Ukraina nie ma już obrony przeciwlotniczej, jej miasta są odsłonięte, Kijów jest blokowany. Reżim nie ma poparcia społecznego, jest skorumpowany i przegrywa na polu bitwy. Nic dziwnego, że dochodzi do strzelanin — to sytuacja końca gry. A na uwagę, że Kijów właśnie z honorami pochował nazistowskich zbrodniarzy, profesor odpowiada z rozbawieniem: relacje Waszyngtonu z Kijowem idą przez aparat wywiadowczy i ten „stan głęboki” używa tych samych sił co CIA już pod koniec lat czterdziestych — nie ma tu żadnej nowiny.

Saksonia-Anhalt policzyła głosy: Alternatywa dla Niemiec 44–45 procent przy frekwencji 78 procent, a CDU nadzorcy osadzonego przez oligarchię — Ulsurvę Albrecht der Lajer von Pfizer — zaledwie 17. Zwycięzcy nie kryli radości: — Przyjaciele, ten wieczór jest historyczny. Zapisaliśmy historię. Odbieramy nasz kraj. Zaczyna się tutaj, w Saksonii-Anhalt, z 45 procentami. Cel, który wyznaczyliśmy, okazał się nie tylko realistyczny — dokładnie tego ludzie chcieli. Po drugiej stronie barykady, jak podaje relacja, „miny są ponure”, a chadecy westchnęli: — Zwycięska AfD jest teraz najsilniejszą siłą w landtagu Saksonii-Anhalt i my, jako CDU, też będziemy musieli się z tym wynikiem zmierzyć. Haczyk jest jeden: AfD brakuje trzech mandatów do większości, więc teraz zacznie się najpiękniejsza część cyrku — przetarg na koalicję przegranych przeciwko zwycięzcom albo rząd mniejszościowy blokowany przez wszystkich naraz. Sachs dorzuca Merzowi spuściznę: — Napisałem do kanclerza Merza dwa listy otwarte. Warunkiem zjednoczenia Niemiec w 1990 roku było, że NATO nie przesunie się ani o cal na wschód. Kanclerz może to znaleźć w aktach — chętnie pomogę. Wszedł do urzędu jako wojownik i jako wojownik rządzi. Jego poparcie runęło, jest dziś politycznym balastem. A dlaczego AfD rośnie? — Gospodarka niemiecka tonie. Niemcy i Europa odcięły się od taniej rosyjskiej energii — myślały, że karzą Rosję, a ukarały siebie. Scholz zrobił to samo, widzieliśmy upadek Starmera w Wielkiej Brytanii. Wszyscy ci wodzowie prowadzący wojnę z Rosją zobaczyli, jak ich wysiłki wracają bumerangiem, bo społeczeństwa mówią: chcemy pokoju.

Były szef CIA David Petraeus uhonorował Ukrainę tytułem „definiującego laboratorium militarnego XXI wieku”, które przyszli historycy będą badać jak wojnę secesyjną. Sachs nie wytrzymał: — Pan Petraeus mylił się we wszystkim w swojej karierze. Zapowiadał, że kontrofensywa 2023 roku dojdzie do Morza Azowskiego i zdziała cuda. Ale coś w tym jest: wojownicy jak Palantir, SpaceX czy Starlink chcą nie tylko wielkich kontraktów — cóż lepszego niż prawdziwa wojna, by przetestować nowe systemy broni zasilane sztuczną inteligencją. I przypomniał, kto napisał scenariusz: Zbigniew Brzeziński już w 1997 roku nazwał Ukrainę „geopolitycznym osiągnięciem”, wyjaśniając, że nie jest ważna sama w sobie, tylko jako pionek w amerykańskiej grze przeciw Rosji. Laboratorium ma więc patrona, pionek ma zastosowanie, a faktury za prąd mają mieszkańcy Saksonii-Anhalt.

Wojna z Iranem weszła w siódmy miesiąc, a Waszyngton przeszedł z fazy bomb na fazę głównie finansową — bo gorąca faza jakoś nie chce się skończyć. Sachs przypomina plan: — Zamysł był taki, że Stany zabiją przywództwo Iranu 28 lutego 2026 roku, a pierwszego marca Trump wybierze nowego przywódcę Iranu. Skąd to wiemy? Sam Trump nam to powiedział, i to wielokrotnie. Wyszło jak zawsze, gdy Mossad i krwawy Benek szepczą Pomarańczowemu do ucha, że będzie jak w Wenezueli. Teraz Trump nazywa ten konflikt „drobnymi ziemniaczkami”, na co profesor ma prostą receptę: — Jeśli to drobne ziemniaczki, wracajcie do domu. Ogłoście zwycięstwo, powiedzcie, że pokonaliście ich stukrotnie, panie Trump, mówcie, co chcecie — ale po prostu wracajcie. To, co robią Stany, jest lekkomyślne, nielegalne i szkodliwe. Tymczasem cierpliwość gospodarzy amerykańskich baz w Zatoce się skończyła — baza nie chroni, jest tarczą — i powstaje nowy sojusz bezpieczeństwa Pakistanu, Arabii Saudyjskiej i Turcji, czyli członka NATO, do którego Sachs spodziewa się przystąpienia Egiptu. Bonus z regionu: w tzw. „izraelu” przed wyborami kandydat Naftali Bennett ogłosił Ankarę „nowym Iranem”. Sachs chłodzi: to społeczne szaleństwo zamkniętego społeczeństwa, które rozmawia samo ze sobą; wybory zmienią co najwyżej nazwisko premiera, ale nie wojenną postawę ani poparcie dla czystek etnicznych w Gazie i na Zachodnim Brzegu. A wojnę z Turcją nazwał krótko: samobójczą fantazją.

I na koniec instrukcja obsługi „demokracji” w wydaniu eksportowym. Przewodniczący największej partii w malezyjskim parlamencie, Abdul Hadi Awang z PAS, ujawnił, że przedstawiciel ambasady USA w Kuala Lumpur — za czasów wizyty Baracka Obamy — zapytał go wprost, kogo partia proponuje na premiera: — Zapytał, kogo PAS proponuje na premiera. Odpowiedziałem: a z kim zgadza się Ameryka? Amerykanie — relacjonuje Hadi — byli gotowi pomóc obalić ówczesny rząd Barisan Nasional, a gdy padło nazwisko Mahathira Mohamada, „spotkało się to z pozytywną reakcją”. Sam zainteresowany sprawę zamknął klasą: — Po co te rozgrywki, kto nim będzie. Przyjdzie czas, ktoś będzie. Ważne, żebyśmy robili swoje: rozwiązali podziały, rozwiązali kryzys i wrócili do pracy. Sekretarz generalny PAS potwierdza spotkania i dopowiada zdanie na medal: — Nie oczekujemy interwencji obcych państw, bo polityka naszego kraju należy do nas. Ambasada USA oczywiście wszystkiemu zaprzecza, ale prof. Ami Hassan z akademii badań strategicznych Nusantara stawia sprawę jasno: — Jeśli popatrzeć na zmiany reżimów inicjowane przez Stany na całym świecie, skłaniam się ku wersji Abdula Hadiego. Rządzący wtedy Barisan Nasional był przyjazny Waszyngtonowi, ale równie przyjazny Pekinowi, a Malezja jest kluczowa w ASEAN — tu leży interes. Dlaczego wychodzi to po dziesięciu latach? Bo premier Anwar Ibrahim chwieje się na stołku, a opozycja domaga się przedterminowych wyborów. Świat się zmienia, natura ambasad — niekoniecznie.

Podsumowanie weekendu „demokracji”: w Kuala Lumpur ambasador pyta, kogo Ameryka akceptuje na premiera; w Berlinie fundusz z Pfizer-straße decyduje, kto ma wolno rządzić po wygranej; w Kijowie ćpun pyta, czy wolno mu jeszcze negocjować; a w Teheranie Trump miał już wskazać nowego przywódcę pierwszego marca, tylko kalendarz mu się sprzeciwił. Jedno pytanie pada wszędzie, tylko nigdy do tych, których dotyczy — do ludzi. Skoro więc imperium i tak wybiera premierów obcych krajów, proponuję uczynić z tego cywilizowany proceder: globalne Okienko Akceptacji przy każdej ambasadzie, z numerkami i kolejką elektroniczną. Taniej niż kolorowa rewolucja, szybciej niż szczyt NATO, a przynajmniej nikt nie udaje, że chodzi o głosy wyborców.